** บทความและโครงงานนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเอง ซึ่งผู้อ่านไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไปครับ
หาก มีข้อเสนอแนะ หรือพบข้อความใดๆ ผิก กรุณาแจ้งมายังผู้เขียนด้วยครับ จะได้ทำการแก้ไขข้อมุลให้
ถูกต้อง ครับ
กลับหน้าหลัก บทความ
 

หล่งจ่ายไฟสำหรับนักอิเล็กทรอนิกส์ 2 แหล่งจ่ายจาก AC

ในตอนที่แล้วผมได้พูดถึงแหล่งจ่ายไฟแบบที่ใช้แบตเตอรี่ หรือ ใช้ถ่านไฟฉายมาแล้ว ซึ่งแหล่งจ่ายดังกล่าวจะเหมาะกับวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่เคลื่อนไหวไปมา เช่น หุ่นยนต์ หรือ นำวงจรไปทดลองที่อยู่ ซึ่งข้อเสียของแหล่งจ่ายดังกล่าวคือสิ้นเปลืองเวลาที่แบตเตอรี่อ่อน ต้องนำไปชาจน์ใหม่ ทุกครั้ง หรือไม่ก็ใช้หมดแล้วก็ทิ้ง ยิ่งก่อมลภาวะให้แก่โลกเราเพิ่มขึ้นไปอีก

แต่แหล่งจ่ายที่จะกล่าวถึงในบทนี้จะเป็นแหล่งจ่ายที่ได้มาจากไฟ 220 VAC หรือ จากไฟบ้านนั้นหละครับ จากนั้นก็ผ่านวงจรอิเล็กทรอนิกส์แปลงเป็นไฟฟ้ากระแสตรงแล้วก็ผ่านวงจรรักษาระดับแรงดันว่าจะต้องการแรงดันเท่าไรเท่านั้นเอง ในบทความนี้ผมจะไม่กล่าวถึงตัววงจรที่จะใช้ในการแปลงวงจรนะครับ ส่วนผู้อ่านท่านใดต้องการทำไปใช้เอง ผมจะเขียนไว้ในหัวข้อโครงงงานครับ

การแปลงไฟฟ้าจากกระแสสลับมาเป็นไฟฟ้ากระแสตรง

การแปลงไฟฟ้าจากกระแสสลับมาเป็นไฟฟ้ากระแสตรงนั้นก่อนอื่นจะต้องมีหม้อแปลงสำหรับลดแรงดันจาก 220VAC มาเป็นแรงดันกระแสสลับแรงดันต่ำ เช่น 6VAC 9VAV 12VAC 24VAC เป็นต้น จากนั้นจึงส่งต่อไปยังวงจรแปลงไฟฟ้ากระแสสลับ เป็นไฟฟ้ากระแสตรงต่อไป


หม้อแปลงอิเล็กทรอนิกส์





ไดอะแกรมการแปลงแรงดัน


ประเภทของแหล่งจ่ายที่นำมาใช้งาน

อแดปเตอร์

แหล่งจ่ายแบบนี้จะมีขนาดเล็กมีหลายรูปแบบชนิดภายในอแดปเตอร์จะมีหม้อแปลงทำหน้าที่ลดระดับแรงดัน และวงจรอิเล็กควบคุมแรงดัน การดูว่าอแดปเตอร์รุ่นใดให้แรงดัน และมีกำลังใช้งานเท่าใด ก็สามารถดูได้จากสติกเกอร์ที่ติดไว้ตัวของอแดปเตอร์นั้นๆ อแดปเตอร์นี้จะให้กระแสไม่มากนักเช่น 500mA , 800mA , 1A , 2A เป็นต้น ถ้าอแดปเตอร์มรขนาดเล็กแสดงว่า จ่ายกระแสได้น้อย ( การที่จะจ่ายกระแสได้มากหรือน้อยนั้นขึ้นอยู่กับหม้อแปลงภายในเป็นหลักครับ)โดยอแดปเตอร์ที่พบเห็นโดยทั่วไปตามท้องตลาดคือ


อแดปเตอร์ทั่วไป


1. อแดปเตอร์แบบแรงดันคงที่ แรงดันเดียว อแดปเตอร์แบบนี้ส่วนมากจะออกแบบมาใช้งานเฉพาะเครื่องใช้นั้นๆ
2. อแดปเตอร์แบบแรงดันหลายค่า อแดปเตอร์แบบนี้ส่วนมากจะออกแบบมาใช้งานได้กว้างขวางมากกว่าและจะมีหัวแจ็คให้เลือกหลายขนาดด้วยเช่นเดียวกัน

เพาเวอร์ซัพพาย (แหล่งจ่ายไฟสำหรับนักอิเล็กทรอนิกส์)

เพาเวอร์ซัพพาย เป็นแหล่งจ่ายไฟสำหรับนักอิเล็กทรอนิกส์ที่เรียกว่านักอิเล็กทรอนิกส์แทบทุกคนก็จะมีไว้ประจำบ้าน วงจรภายในเพาเวอร์ซัพพายจะคล้ายกับวงจรภายในของอแดปเตอร์ แต่จะมีขนากใหญ่กว่าหรือมีระบบป้องกันมากกว่า เช่น สามารถป้องกันการลัดวงจรได้ สามารถปรับขนาดของแรงดัน และกระแสไฟฟ้าได้ หรือมีมิเตอร์ติดมาให้พร้อมใช้งานเลย เพาเวอร์ซัพพายส่วนใหญ่ที่พบเห็นกันทั่วไปจะเป็นแบบ จะมีดังนี้


เพาเวอร์ซัพพายสำหรับนักอิเล็กทรอนิกส์


1. แบบค่าแรงดันคงที่ สามารถเลือกค่าแรงดันได้
ซัพพายแบบนี้จะมีระดับแรงดันใช้งานเพียงแรงดันเดียว หรือมีระดับแรงดันไหม้เหลือกใช้งานได้หลายขนาด โดนทั่วไปแรงดันไฟฟ้ากระแสตรงที่ใช้สำหรับวงจรอิเล็กทรอนิกส์ คือ 5V 6V 9V 12V 24V เป็นต้น ส่วนขนาดการจายกระแสก็ขึ้นกับผู้ออกแบบว่าต้องการให้จ่ายกระแสได้เท่าไร แต่โดยส่วนมากจะสามารถจ่ายกระแสได้ 1A – 5A

2. แบบสามารถปรับค่าแรงดันได้
ซัพพายแบบนี้นิยมใช้กันในหมู่นักอิเล็กทรอนิกส์เพราะสามารถปรับแรงดันได้ตามความต้องการ และในบางรุ่นยังมีระบบป้องกันการช็อตหรือลัดวงจร ระบบปรับกระแส ได้ หรือมีมิเตอร์บอกปริมาณทางไฟฟ้าไว้ภายในตัวเองเลย ซัพพายแบบนี้ส่วนมากจะปรับแรงดันได้ตั้งแต่ 0V – 30V โดยประมาณ การเลือกซื้อเพาเวอร์ซัพพาย
การเลือกซื้อนั้นก็ไม่ยากอะไร เพียงแต่เราต้องดูรายละเอียดของเครื่องให้ดี เช่น ปรับแรงดันได้มากน้อยขนาดไหน จ่ายกระแสได้เท่าไร มีระบบป้องกันตัวเองหรือไม่ ( อันนี้สำคัญครับ เพราะถ้าซัพพายไม่มีระบบป้องกันการลัดวงจร ถ้าในวงจรที่เราทำการทดสอบลัดวงจร จะทำให้ซัพพายเสียหายได้)

การสร้างเพาเวอร์ซัพพายเอง

สิ่งที่นักอิเล็กทรอนิกส์ภูมิอย่างหนึ่งคือมีซัพพายที่ประกอบขึ้นมาเอง ซึ่งการประกอบนั้นก็ไม่ได้ยุ่งยากอะไรมากมายเพียงแต่ใช้ความรู้เรื่องอิเล็กทรอนิกส์ และความระมัดระวังในการประกอบ เพราะการประกอบจะต้องต่อไฟ 220V เข้ากับหม้อแปลงของเครื่อง อันนีต้องระวังมากๆเลย

ในปัจจุบันมีชุดคิดเพาเวอร์ซัพพายออกมามายมากหลายแบบหลายรุ่น ซึ่งผู้อ่านก็สามารถเลือกรุ่นที่ถูกใจมาใช้ในการประกอบได้ โดยสิ่งที่ต้องซื้อเพิ่มคือ กล่อง หม้อแปลง สายไฟ กระบอกพิวฟ์ ขั้วบวก ลบ เป็นต้นซึ่งงบประมาณ ก็ราวๆ 500 บาทขึ้นไปครับ


เพาเวอร์ซัพพายที่ประกอบเอง


รูปด้านบนเป็นรูปแหล่งจ่ายไฟที่ประกอบจากชุดคิทโดย ซึ่งเป็นชุดคิดที่ปรับแรงดัน และกระแสได้ และยังมีวงจรป้องกันการลัดวงจรด้วย ซึ่งซัพพายตัวนี้จะใช้ในงานทดลองอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไปและเป็นแหล่งจ่ายสำหรับมอเตอร์เจาะแผ่นปริ้นได้เป็นอย่างดี


การออกแบบแหล่งจาย


รูปด้านบนจะเป็นการต่อวงจรการแปลงไฟ 9V เป็น 5V ที่ โดยใช้ปริ้นอเนกประสงค์ไขปลา ซึ่งเหมาะสำหรับงานที่ไม่ต้องเรียบร้อยมากนักหรือจะใช้เป็นงานต้นแบบก็สามารถใช้ได้เช่นเดียวกัน


ชุดคิทแหล่งจ่ายไฟแบบค่าคงที่


รูปด้านบนเป็นชุดคิทต้นแบบ แหล่งจ่ายไฟแบบค่าคงที่ โดยใช้ IC ตระกูล 78xx มาเป็นตัวกำหนดแรงดันทาง output โดยชุดคิทชุดนี้สามารถต่อกับหม้อแปลง หรือ ต่อกับอแดปเตอร์ก็สามารถทำได้เช่นเดียวกัน

จะเห็นว่าการเรื่องแหล่งจ่ายไฟสำหรับนักอิเล็กทรอนิกส์เป็นอย่างยิ่งต้องเลือกให้ถูกงานหรือดัดแปลงของที่มีอยู่แล้วมาใช้งานได้ เพราะวงจรอิเล็กทรอนิกส์จะทำได้ได้ดี จะต้องมีแหล่งจ่ายที่มีประสิทธิภาพ ทั้งขนาดแรงดัน และขนาดกระแสด้วยเช่นเดียวกัน ครับ


เขียนเมื่อ 10 พ.ค. 2556